सेवाभावी जीवनाचा तेजस्वी प्रवास – चंद्रकला शहाजी सोनवणे (आबई) यांचा सेवापूर्ती गौरव

आजच्या या सन्माननीय सोहळ्यात आपण एक अपूर्व क्षण साजरा करत आहोत. चंद्रकला शहाजी सोनवणे उर्फ आबई यांचा सेवापूर्ती सत्कार हा केवळ त्यांच्या सेवानिवृत्तीचा कार्यक्रम नाही, तर तो त्यांच्या संपूर्ण आयुष्यभराच्या समर्पित, सेवा-भावी कार्याचा साक्षात्कार आहे.

सेवेला समर्पित जीवनाची सुरुवात

नांदगावसारख्या ग्रामीण भागात एक स्त्री जेव्हा आपल्या शिक्षणाची आणि मेहनतीची वाट निवडते, तेव्हा ती फक्त स्वतःसाठीच नाही, तर संपूर्ण समाजासाठी प्रेरणा ठरते. आबईंचा प्रवासही असाच होता. वयाच्या तरुणपणात त्यांनी अंगणवाडी सेविकेचे जबाबदारीने कार्य स्वीकारले आणि त्यानंतर जवळपास तीन दशके निरंतर सेवा करत गावातील असंख्य बालकांचे आयुष्य घडवले.

अंगणवाडी सेविका – समाजाच्या उभारणीचा पाया

कोणत्याही इमारतीचा पाया मजबूत असेल तरच ती इमारत भक्कम राहते. अंगणवाडी शिक्षिका म्हणजे त्या समाजरूपी इमारतीचा मजबूत पाया. लहानग्यांना शाळेपूर्व शिक्षण, पोषण, आरोग्यविषयक सवयी आणि सामाजिक मूल्ये देण्याचे कार्य त्या अत्यंत संवेदनशीलतेने आणि मायेने पार पाडतात.

आबईंनी हे कार्य केवळ एक नोकरी म्हणून केले नाही, तर त्यांनी प्रत्येक बालकाला आपले मूल मानले. कित्येक कुपोषित बालकांना पोषण आहार देऊन आरोग्यवर्धक बनवले, कित्येक आईंना योग्य मार्गदर्शन देऊन त्यांच्या घरात सुदृढतेचे बीज रोवले. त्यांचे घराघरांतील संपर्क आणि समाजातील विश्वासार्हता यामुळे त्या सर्वांसाठी ‘आपल्या घरातील’ व्यक्ती बनल्या.

गावाच्या जडणघडणीत आबईंचे योगदान

गावाच्या तरुणाईच्या जडणघडणीत आबईंचा खारीचा वाटा आहे. बालवयातील शिक्षण, संस्कार आणि सवयी याच वयात रुजतात. आज ज्या तरुणांनी उच्च शिक्षण घेतले, नोकऱ्या मिळवल्या, आत्मनिर्भर झाले – त्यात आबईंच्या संस्कारांची पायाभरणी आहे. त्यांच्या तासांच्या गोष्टी, रांगोळ्या, पोषण आहाराचे ताट, खेळ आणि प्रेम – हे सर्व त्या लहान वयातील बालमनावर गारुड करून गेले.

एक आदर्श सेविका – एक माऊली

कोरोना काळातही आबईंनी आपले कर्तव्य चोखपणे पार पाडले. गरजू कुटुंबांपर्यंत अन्नपदार्थ पोचवणे, मास्क, सॅनिटायझर वाटप करणे, जनजागृती करणे – हे सारे त्यांनी प्रामाणिकपणे केले. त्यांच्या सेवाभावामुळे त्या गावातील महिलांसाठी आणि तरुणींसाठी एक आदर्श बनल्या. त्यांच्या चेहऱ्यावर कायम हसू असायचे. अडचणी, समस्यांना सामोरे जाताना देखील त्यांनी कधीच नाराजीचे भाव दाखवले नाहीत. त्यांची सेवा ही ‘सच्च्या कर्मयोगा’चे उदाहरण आहे.

संघर्ष, समर्पण आणि समाधान

त्यांचा प्रवास संघर्षमय होता. कधी अपुरे साधनसामग्री, कधी वैयक्तिक अडचणी, तर कधी समाजाच्या गैरसमजुती – पण त्यात त्या कधीच डगमगल्या नाहीत. त्यांच्या सहकाऱ्यांमध्ये त्या आदराच्या नजरेने पाहिल्या जात. त्या कधीही ‘हे माझं काम नाही’ असं म्हणाल्या नाहीत. त्या नेहमी म्हणायच्या, “हे माझ्या लेकरांचं काम आहे.”

कुटुंबाचे पाठबळ

त्यांच्या यशामध्ये त्यांच्या कुटुंबाचेही मोलाचे योगदान आहे. कुटुंबीयांनी आबईंच्या कार्यास नेहमीच पाठिंबा दिला. घर, नोकरी, समाजकार्य या तिन्ही जबाबदाऱ्यांमध्ये समतोल राखणाऱ्या आबई हीच खरी 'करियर वूमन' ठरतात.

सेवापूर्ती – एक टप्पा, शेवट नाही

आज त्या सेवानिवृत्त होत आहेत. पण त्यांच्या आठवणी, त्यांची कामगिरी, त्यांचे संस्कार – हे नांदगावच्या हृदयात कोरले गेले आहेत. त्यांचं कार्य आज संपत नसून, पुढच्या पिढ्यांसाठी मार्गदर्शक ठरणारं आहे.

गौरवाचे क्षण

या सेवापूर्ती समारंभात आबईंचा सन्मान करताना संपूर्ण गावाचे डोळे पाणावले आहेत. अनेक मातांनी, पित्यांनी, आजीआजोबांनी, आणि आबईंच्या विद्यार्थ्यांनी त्यांच्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त केली. आज त्यांच्या विद्यार्थ्यांपैकी कोणी शिक्षक झाले, कोणी पोलिस, वकील, कोणी नर्स, तर कोणी आपले व्यवसाय उभे केले – हे सर्व आबईंच्या संस्कारांचे फलित आहे.

पुढील आयुष्यासाठी शुभेच्छा

आबई, आपण ज्या निष्ठेने कार्य केले, त्याचा आदर्श भविष्यातील अंगणवाडी सेविकांसाठी दीपस्तंभ ठरेल. आपण पुढील आयुष्य आरोग्यदायी, आनंदी, आणि समाधानी जावो हीच प्रार्थना.

पांडुरंगाच्या चरणी हीच प्रार्थना की, आबईंना उत्तम आरोग्य, दीर्घायुष्य, आणि त्यांच्या कार्याचा गौरव वाढतच जावो.

---

शतशः प्रणाम, आबई!

तुम्ही आमच्या गावाची खरी शान आहात.

तुमचं कार्य सदैव आमच्या स्मरणात राहील. 💐🙏

- अ‍ॅड. शंकर चव्हाण

उच्च न्यायालय, मुंबई 

📱 मोबाईल: ९७६९७५९७३